Vulkanen.
1. Wat
is een vulkaan
2.Pompeji
3.GIFTIGE
GASSEN
4.Krakatau
5.St.Helensen
6.Soorten vulkanen

Wat is een vulkaan
Een vulkaan is een hele hoge
berg waar lava uit komt.De meeste liggen op de rand van een schol.Die liggen
langs de Grote Oceaan, daar liggen heel veel vulkanen.Uit vulkanen komt lava en
giftige gassen zoals:kooldioxiede zwavelgassen en dat ruikt naar rotte eieren.
Kooldioxiede is het gevaarlijks omdat je het niet ruiken.In 1995 werden 20
koeien gedood door kooldioxiede uit kratermeertje.

Pompeii
- Tijdens de uitbarsting van '79 na Chr. was Pompei
juist weer grotendeels gerestaureerd. De uitbarsting en de hete asregen werd
op de 2e dag (25 augustus '79 na Chr.) gevolgd door een pyroclastische wolk,
die met lawine-geweld van de helling afkwam en alle nog levende mensen en
dieren in Pompei werden hierdoor in enkele minuten gedood. De
uitbarsting van de Vesuvius in augustus '79 na Chr., waardoor
Herculaneum, Stabei en Pompei bedolven werden onder hete as en lapini, werd
echter al eerder afgekondigd: in '63 na Chr. was er een verschrikkelijke
aardbeving, waardoor Pompei al gedeeltelijk vernield werd.


GIFTIGE GASEN
Er komen 5 gassen bij een
uitbarstingen voor : Kooldioxide,zwavelgassen,chloorwaterstof,
zwaveldioxide,fluorwaterstof.
Kooldioxide is het gevaarlijkst omdat je het niet kan ruiken.Zwaveldioxide
krakatau.
In de September aflevering van den vorigen
jaargang van "De Natuur" komt een kort opstel voor over de vulkanische
uitbarsting op het eiland Krakatau, van 20 Mei van het vorig jaar, en over een
bezoek door een aantal nieuwsgierigen eenige dagen later per stoomboot aan dit
eiland gebracht. Aan het einde van dit opstel wordt met enkele woorden melding
gemaakt van de hevige uitbarsting van 26 Augustus, waarvan de eerste
telegrafische gerichten toen juist in Europa waren aangekomen. Van deze ongekend
en in haar gevolgen zoo ontzettende uitbarsting zijn thans een zoo groote
menigte bijzonderheden bekend geworden, dat wij in staat zijn onzen lezers een
zooveel mogelijk getrouw verslag daarvan te geven. Wij zullen een aanvang maken
met eenige aardrijkskundige bijzonderheden omtrent de ligging van Krakatau en de
aangrenzende eilanden, opgehelderd door een kaartje.Kaart van de Soenda Straat.
Hoogte der vulkanen in Engelsche voeten.
Het vulkanische eiland Krakatau ligt in het noordelijk deel
van den zeeweg tusschen Java en Sumatra, de straat Soenda genaamd. Deze straat
vormde steeds een zeer belangrijken zeeweg. Zij is ongeveer 23 uur lang en aan
den zuidwestelijken ingang, die bepaald wordt door de zuidwestelijken punt van
Sumatra, Vlakke Hoek genaamd, en de daartegenover gelegen landtong van Java,
Eerste Punt genaamd, ongeveer twintig uur breed. De noordoostelijke uitgang is
veel enger en besloten tusschen Varkenshoek, op Sumatra en Punt St. Nicolaas op
Java; de straat is daar slechts ruim vier uur breed. Tusschen de beide genoemde
voorgebergten van Sumatra liggen de Keizersbaai en de Lampongbaai. De daar
tegenover gelegen kust van Java vertoont een paar inhammen, die den naam van
Welkomstbaai en Peperbaai dragen. In het midden van de straat van Soenda ligt
het eiland Krakatau met de beide kleinere eilanden: Verlaten eiland en Lang
eiland. Sebessi en Seboekoe zijn twee eilanden, tusschen Krakatau en de
zuidwestelijke punt van Sumatra gelegen. Halverwege tusschen Anjer en Punt St.
Nicolaas ligt het eiland Merak, slechts door een zeer smalle straat van Java
gescheiden. Eindelijk ligt in het nauwste deel van straat Soenda een groep
eilanden, waarvan het grootste den eigenaardigen naam van Dwars-in-den-weg
draagt.
Uit de wijze, waarop Sebessi en Krakatau loodrecht uit de
golven oprijzen, en uit de groote diepte der zee rondom deze beide eilanden trok
Junghuhn het besluit, dat Sumatra en Java vroeger niet verbonden zijn geweest,
niettegenstaande uit de overeenkomstige gedaante van hun beider kustlijnen en
uit het feit, dat zij beide vulkanisch zijn, het tegenovergestelde schijnt te
volgen.
Krakatau was bijna twee uur lang en één uur breed. Het was,
evenals bijna alle eilanden van straat Soenda, tot aan den 820 meter hoogen top
geheel met een weelderigen plantengroei en met bosch bedekt. Krakatau zoowel als
Sebessi waren geheel onbewoond, en werden slechts van tijd tot tijd bezocht, om
de produkten der bosschen te verzamelen.
De geheele streek is vulkanisch; Java zelft telt niet minder
dan 46 groote vulkanen, waarvan ongeveer de helft in historische tijden in
werking is geweest. Deze keten van vulkanen zet zich in het zuidelijk deel van
Sumatra voort.
Sedert deze eilanden door ons in bezit zijn genomen, hebben er
verscheidene vulkanische uitbarstingen op zeer groote schaal plaats gegrepen op
punten, die in de nabijheid gelegen zijn van het tooneel der laatste
uitbarsting. In 1772 had de groote uitbarsting van Papandayang plaats, waarbij
het geheele bovendeel van den berg verdween, een uitgestrekten krater van vijf
uur lengte en 2 uur breedte overlatende. De hoeveelheid vaste stoffen, die
hierbij werd uitgeworpen, was zoo groot, dat, volgens Junghuhn, een kring van
ruim twee uur straal rondom den berg in één nacht tot op een hoogte van 15
meter met steenen en asch bedekt werd. Veertig inlandsche dessa's werden
bedolven en 3000 mensen kwamen daarbij om. In 1822 kwam de naburige vulkaan
Galonggong in werking, en 114 dessa's werden onder de asch begraven, terwijl
niet minder dan 4000 menschen het leven verloren. Maar deze rampen verdwijnen in
het niet bij de ontzettende verwoesting, die de uitbarsting op Krakatau heeft
ten gevolge gehad. Reeds op 20 Mei l.l. geraakte de berg in werking. Te Batavia
en Buitenzorg, ongeveer 35 uur van Krakatau gelegen, werden aardschokken gevoeld
en ontploffingen als donderslagen gehoord. Men dacht, dat een in de nabijheid
gelegen vulkaan in werking was, en toen eenige dagen later het bericht kwam, dat
het eiland Krakatau de zetel van de uitbarsting was geweest, begreep men, dat
een uitbarsting, die op zoo grooten afstand merkbaar was geweest, wel van zeer
hevigen aard moest geweest zijn. De belangstelling was algemeen, en een week
later werd zelfs een pleziertochtje naar het tooneel der onderaardsche krachten
georganiseerd, waarvan in dit tijdschrift reeds in het kort is melding gemaakt.
Daar het verhaal van dit tochtje waarschijnlijk de laatste beschrijving bevat
van het uiterlijk van Krakatau vóór de groote uitbarsting van 27 Augustus,
zullen eenige korte mededeelingen daarvan wellicht niet van belang ontbloot
zijn.
Van de noordzijde van Krakatau gezien, was het schouwspel het
penseel van Doré waardig. Van het verwoeste eiland verhief zich een groote,
breede rookkolom opwaarts tot in de wolken; en terwijl Verlaten eiland het oog
verrukte door zijn weelderigen, tropischen plantengroei, was Lang eiland geheel
verdord. De bladerlooze boomen, geschroeid, geknakt en kromgebrogen, stonden
daar als kale spooksels, even kleurloos als de grond, of liever geheel in
dezelfde matgrauwe tint van het puimsteen-stof gehuld, dat het geheele eiland
bedekte. Tusschen deze beide eilanden verrees, een weinig op den achtergrond, de
trotsche kegel van Krakatau, nog geheel met groen bedekt, en zonder eenig
zichtbaar teeken van werkzaamheid. Maar aan de voorzijde van den vulkaan was
alles verwoest, naakt, geheel verbrand en onder de asch bedolven, die, toen de
zon er op scheen, geelgrauw van kleur werd, terwijl dikke massa's waterdamp,
onophoudelijk door bliksemstralen doorkruist, van achter de kale, zacht hellende
kust te voorschijn kwamen. De grootendeels sneeuwwitte wolken van waterdamp
stegen eerst loodrecht ten hemel en verspreidden zich dan in steeds wijder
wordende cirkels. Deze stoomstraal schoot met zulk een vervaarlijk geweld ten
hemel, dat de druk in het inwendige van den berg verschrikkelijk moet geweest
zijn. Van tijd tot tijd stegen er reusachtige donker gekleurde rookwolken uit
op, die zich eveneens tot een hoogte van duizende meters verhieven, en zich
eerst dan uitspreiden en langzaam oostwaarts dreven, waarbij de asch in zwarte
strepen naar beneden viel, evenals de zwarte strepen van regenwolken aan den
horizon.
Bij het landen zonk men tot over de enkels in de asch. Op een
hoogte van 66 meter stond men aan den rand van den uitbarstingskrater van de
vorige week, die ongeveer 100 meter wijd was. Behalve waterdamp zag men daarin
kokende zwavel en zelfs ware fonteinen van gesmolten zwavel. Het geraas was
verschrikkelijk; het geluid van een afgeschoten geweer ging te midden van al dat
geknal en gesis geheel verloren. Enkele personen daalden een weinig in den
krater af en namen stukken puimsteen, zwavel en lava als een gedachtenis mede.
Des nachts was het schouwspel boven alle beschrijving schoon en verheven. Het
onderste gedeelte van de rookkolom was geheel rood verlicht en groote, blauw en
geel gekleurde vlammen schoten daar aan alle zijden uit te voorschijn. Een regen
van gloeiende vonken verhief zich telkens opwaarts, en wit-gloeiende steenen
werden van tijd tot tijd hoog in de lucht geworpen en spatten bij hun neervallen
op den bodem in duizende stukken uiteen.
De vulkaan bleef gedurende de maanden Juni en Juli in werking.
De controleur van Katimbang (op de zuid-oost punt van Sumatra) nam telkens
hevige ontploffingen waar. Ook uit de naburige streken van Sumatra en Java
kwamen berichten van vulkanische werkingen.
Toen kwam de uitbarsting van 26 Augustus, zoo ontzettend in
haar verschrikkelijke gevolgen. De slachtoffers kunnen bij tien duizenden geteld
worden, en de materieele schade is zoo groot, dat zelfs een benaderende
schatting nog niet gemaakt kan worden. Alleen in het district Bantam zijn 21.538
personen omgekomen of vermist, terwijl de schade op ruim 6 millioen gulden wordt
geschat.
Laat ons een aanvang maken met de mededeeling van hetgeen men
tijdens de uitbarsting te Batavia en op eenige andere plaatsen op grooteren
afstand ondervond. Wij zullen daarbij gebruik maken van de verslagen uit de
verschillende dagbladen. Zondag 26 Augustus ongeveer 's middags om 12 uur, deed
zich te Batavia weder het gedreun uit het westen hooren, dat snel in
onrustbarende kracht toenam. In den namiddag te 4 uur of half 5, werd het geluid
zoo hevig, dat een inmiddels opgekomen hevige donderbui geheel overstemd werd
door het vreeselijke geluid van den vulkaan. Toen te 8 uur van het fort Prins
Frederik het gewone nachtschot viel, dat anders door zijn gedreun menigen
bewoner van Batavia hinderlijk is, geleek dat geluid voor de sinds uren aan die
machtiger klanken gewende ooren, slechts den knal van een kinderpistool. Den
geheelen nacht duurde het voort, alsof het zwaarste geschut in de onmiddellijke
nabijheid werd gelost. De huizen dreunden vervaarlijk, en niemand dacht aan
slapen.

st. helens
Op 18 mei 1980 explodeerde Mount St.
Helens in de Verenigde Staten en heeft de omgeving tot op 30 km. afstand
verwoest. De top van deze berg werd in één klap verbrijzeld en als een
stofwolk over de omgeving geblazen. De steenwolken werden vermengd met hete as
en vrijgekomen gassen. Bomen werden ontworteld en de hele omgeving verwoest.Een
man woonde in de buurt van de vulkaan.De politie kwam en zijn dat iedereen weg
moest.Hij zij :"ik ben een deel van de vulkaan."
soorten vulkanen
Er zijn: actieve,slapende,dode.
Die worden weer 5
verdeeld:
Vulcano-type, stromboli-type,peleé-type,
Hawaii-type,perret-type.